Sensörsüz Fırçasız DC Motorlar hakkında bilgi lazım...

Başlatan tekniker_murat, 30 Ocak 2018, 06:00:13

tekniker_murat

Herkese selamun aleyküm değerli ustalarım.
Bir cihazın üzerinde bldc motor olarak adlandırılan motordan var bu motorları bir kaç gündür inceledim gördüğüm ve anladığım kadarı ile bu motorlar 3 fazlı bir yapıya sahip ama bazıları hall effect sensörlü bazıları ise sensörsüz.

Bendeki motorda sensör mensör yok sadece içinden 3 adet kablo geliyor bu 3 adet kablonun da her birinin direnci 0,8 ohm yani bildiğimiz bobin uçları...

Bu motoru sürebilmek için bir sürü devre şeması inceledim bir sürü entegre inceledim ama bu sensörsüz motorları sürecek sistemi bir türlü çözemedim...

Örnek olarak MC33035 adlı entegre çok hoşuma gitti ama bu entegre de hall sensörlerinden gelen motorun konum bilgisine göre sürüm yapıyormuş ;) linki burada : https://www.onsemi.com/pub/Collateral/MC33035-D.PDF

Şimdi gelelim benim onca araştırmama rağmen elde ettiğim sonuçlara : Bu motoru sürmek için önce sürücü devresi gerekliymiş Full H bridge adında bir devre gerekliymiş genellikle igbt yada mosfetlerden oluşan bir devre ama ben eklediğim resimde transistörlü yaptım siz her transistörü mosfet olarak hesap ederseniz sevinirim...


Şimdi bu devreyi yaptıktan sonra bu devre ile motora bir dizi altı farklı kombinasyonda pals göndermemiz gerektiğini öğrendim...

Bu palsler resimdeki transistörlerin şekli ile düşünülecek olursa sırası ile şöyle.

ilk anda           Q1 ve Q5 transistörleri enerjili olacak

ikinci anda       Q1 ve Q6 transistörleri enerjili olacak

üçüncü anda    Q2 ve Q6 transistörleri enerjili olacak

dördüncü anda Q2 ve Q4 transistörleri enerjili olacak

beşinci anda    Q3 ve Q4 transistörleri enerjili olacak

altıncı anda     Q3 ve Q5 transistörleri enerjili olacak

Sonra sıralama başa dönecek şeklinde bir anlatımı olan video izledim.

https://www.youtube.com/watch?v=SEJpvw160aU

0,44 ile 0,51. dakikalar arasında adım adım olarak verilecek sinyaleri gösteriyor.

Lakin konuştuğum sorduğum herkes diyor ki önce motor konumunun nerede olduğunu bilecek ardından o konuma uygun sinyalleri vereceksin. Tamam ama o motorun konumunu bilebilmem için ya hall effect sensörleri olacak yada başka bir devre bir gösterici işaretçi olacak İŞTE BEN BU KONUMU NASIL BULABİLİRİM YADA NASIL ANLAYABİLİRİM BURASINI ÇÖZEMİYORUM.

Bir kaç devre şeması inceledim motorun faz kablolarından bir tanesine direnç bağlamışlar bu direncin iki ucundan sinyal alıp bir opamp a girmişler. Bu opampın da bir karşılaştırıcı olarak çalıştığını söyleyen bir arakdaş oldu.

Diyelim ki bu opamp oraya bağlanacak peki bu faz hattına bağlanacak olan direncin değeri ne olacak ? gücü kaç watt olacak ( direncin gücü o fazın çekeceği akım ile gerilimin çarpımına eşit olacak ama direncin değeri ne olması lazım 0,1 ohm gibi bir değer çok küçük olacaktır )

Ardından direnci bulduk misalen 0,3 ohm bir direnç taktık peki şimdi bu opamp orada karşılaştırıcı olarak çalışacaksa giriş 1 giriş 2 den büyük olduğunda farklı küçük olduğunda farklı eşit olduğunda farklı sinyal oluşturacak... Ben motora bu durumların hangisi gerçekleşince sinyal uygulayacağım ?

Bu şekilde bir karşılaştırma yapmadan direk oradaki sinyalleri sırası ile versem bu motor dönmez mi ?

Son olarak da bu motoru sürebileceğim en basit şekil nedir Yada mc33035 entegresi farklı bir bağlantı yada hall sensörlerini kullanmadan bu motoru sürebilir mi ? yada farklı bir entegre var mıdır ?

Konuya bir el atarsanız çok mutlu olurum arkadaşlar ve değerli ustalarım...





MB_77

Hocam sensörsüz fırçasız motoru (Brushless DC Motor) sürebilmek için dediğiniz gibi öncelikle konum bilgisine ihtiyaç var. bunun için her fazda, akım vermediğiniz anda geri dönen voltajı okuyup değerlendirmeniz ve sonrasında devire bağlı olarak değişen zamanlamada sürmeniz gerek.
dolayısıyla epey iş. eğer sürücü devreyi yapıp bir ticari amaç gütmeyecekseniz iki alternatif önerebilirim.
1 - hazır sürücü kullanın. ESC motor sürücü olarak geçer, sürebileceği akıma göre değişiklik gösterir. thkmodeluçak sitesinde vb sitelerde bulabilirsiniz.

2. motoru sökün, içine hal sensörleri gömün ve bahsettiğiniz srücü ile çalıştırmayı deneyin.


tekniker_murat

@MB_77  hocam bu işi tamamen ticari olarak uğraşıyorum esc kullanmak gibi bir imkanım yok çünkü bu ürünü çözersem en az 1000 adet baskı yapacağım.


Yani orjinal devresi avuç içi kadar bir devre kutusu da ona keza o yüzden benim o epeyce iş dediğiniz konuyu öyle yada böyle sizlerin de yardımlarıyla çözmem lazım.


Eğer bildiğiniz birşey varsa paylaşırsanız çok memnun olurum...

tekniker_murat

Aynı zamanda şöyle bir entegre daha buldum ML4425


https://media.digikey.com/pdf/Data%20Sheets/Fairchild%20PDFs/ML4425.pdf


Eğer sizin de piyasada bulunabilir entegreler içinden bulduğunuz dökümanlar entegreler olursa paylaşıma geçmenizi arz ediyorum...

cak28

Merhaba öncelikle kolay gelsin.
Fırçasız doğru akım motorlarının sensörsüz kontrolü için bazı başlangıç algoritmaları adına çalışmalar mevcut. Ben Infenion firmasına ait şöyle bir uygulama notu buldum göz atarsanız işinize yarayabilir.
https://www.infineon.com/dgdl/ap0801810_Sensorless_Variable_Inductance_Sensing.pdf?fileId=db3a304412b407950112b40c7c150b39

Ana amaç sıfır geçiş noktasını saptamak bildiğim kadarıyla da.
İyi çalışmalar diliyorum.

sezgin05

Aliexpress den zamanında almıştım sensörlü ve sensörsüz tipi vardı. Gayet başarılı bir devre
https://www.aliexpress.com/item/12V-24V-36V-500W-Brushless-Motor-Controller-Motor-Balanced-Car-Driver-Board/32739637974.html



Buda hall sensörlü olanı

MB_77

burada önemli bir bilgi eksik. motor maks. ne kadar akım çekecek. buna göre fiyat değerlendrmesi yapılabilir.

ml4445 control ünitesi. fiyatını bulamadım. ayrıca sürücü ve mosfetlerle devre kurman gerek.

profesyonel ürün satarken ileride ne olacağı belli olmayan bir esc için 9 gibi bir ücret yerine hemen hemen aynı fiyata üreticisnden toplu siparişle daha profesyonel escler alabilirsin.

forumda esc üzeirne çok konu var. hatta burada kendi escsini yapanlar var, fourmu bilgilendirerek. onlara bakabilirsin.
yabancı kaynaklarda ise microchipin çok iyi dokümanları var.

eğer işini görecekse microchipin MTD6508 adlı 1 a çıkışlı sürücü çipinin fiyatı 0,5 dolar. bir kaç eleman ilave ederek devreyi oluşturup kullanabilirsin.


OG

Alıntı yapılan: sezgin05 - 31 Ocak 2018, 00:20:38
Aliexpress den zamanında almıştım sensörlü ve sensörsüz tipi vardı. Gayet başarılı bir devre
https://www.aliexpress.com/item/12V-24V-36V-500W-Brushless-Motor-Controller-Motor-Balanced-Car-Driver-Board/32739637974.html



Buda hall sensörlü olanı


Bu devreyi denedik, çipi de getirdik imal ederiz diye, çalışıyor ama kısa sürede arıza yapıyor.
Güvenmeyin derim.
FORUMU İLGİLENDİREN KONULARA ÖM İLE CEVAP VERİLMEZ.

sezgin05

@OG: Doğrudur ben kısa süreli deneme yaptım. Herhangi bir yerde kullanmadım. Hızlanma durdurma ve zorlanma tepkilerini beğenmiştim. Zaten çip Çin'e özel bir çip.

borris

Arkadaslar yukarda ki surucuden veya buna benzer sensorlu surucu lazım..elinde olan varsa satın alabilirim..