18 Ekim 2019, 07:02:43

Haberler:

Forum kuralları güncellendi LÜTFEN  okuyunuz:  https://bit.ly/2IjR3ME


Krank açısı ölçme

Başlatan Mucit23, 23 Ağustos 2019, 03:10:24

Mucit23

Bir sorum olacak.

Tek silindir dizel bir motor basitçe bir yakıt enjeksiyon sistemi geliştiriyorum. Enjektör ile ilgili sorunlar vardı çoğunu hallettim şuan enjektör ile ilgili sorunum kalmadı.
Şuanda krank açısı ölçme ile ilgili şöyle bir sorun yaşıyorum. Bu konuda beyin jimlastiği yapmak istiyorum.

Ateşleme zamanı motorun her 720 derecelik dönüşünde bir geliyor. Piston üst ölü noktaya geldiği anda enjektörden yakıt püskürtülmesi gerekiyor. Ben şuanda Optik enkoder ile krank açısı ölçtüm. Enkoderi 1:1 oranında T5 kayış kasnak vasıtasıyla krank miline bağladım. Enkoderin Z noktasını Pistonun üst ölü noktasına gelecek şekilde ayarladım. Şuanda pistonun açısını baya hassas bir şekilde ölçe biliyorum.

Fakat şöyle bir sorun var. Burada büyük bir hata yaptığımı fark ettim. Motor Her iki turda bir ateşleme yapıyor. Ben pistonun her üst ölü noktaya geldiğini tespit edebiliyorum ama zaman olarak Egzoz-Emme arası mı yoksa sıkıştırma zamanımı bunu tespit edemiyorum. Çünkü piston her bir turda üst ölü noktaya çıksa da sadece 2 turda bir ateşleme yapılıyor.

Çözüm olarak Enkoderi Krank miline 1:2 oranında bir kasnak ile bağlamak geldi aklıma. Bu kesin çözüm gibi. Yarın uygun ölçüde T5 kasnak sipariş edeceğim ama merak ediyorum bu işi daha basit nasıl yaparım?

Motor durduğu zaman herhangi bir konumda durabilir. Ben mekanik olarak Enkoderin Z noktasını Pistonun üst ölü noktasına gelecek şekilde ayarlasam bile ilk çalışmada gelen Z nin Egoz-Emme arasımı yoksa sıkıştırma arasımı olduğunu tespit edemeyeceğim. Burada takıldım.

Araçlarda bu iş yanlışım yok ise basitçe bir kranka bağlanan aşağıdaki gibi bir disk ile yapılıyor. Ama mantık nedir bilmiyorum

]

Bütün araçlarda bu sistem kullanılıyor. Disk üzerindeki eksik diş referans veya muhtemelen sıfır noktasını belirlemek için kullanılıyor. Fakat sonrasında nasıl Ateşleme noktasını tespit ediyorlar bilmiyorum.

Fikir yürütebilecek olan var mı? Öneri ve görüşlerinizi bekliyorum.

Epsilon

MEGEP in motorlu araç sistemleri diye bir PDF i var onun 107.sayfasında mantığını izah ediyor.telefonda olduğumdan link veremiyorum.
Google da krank konum sensörü MEGEP yazarsanız getiriyor
Kolay gelsin

bulut_01

Krank miline baglı diskde referans noktası olur her o noktaya geldiği zaman ateşleme zamanı kabul edebilirsin.
YENİLMEZ..

apsis

23 Ağustos 2019, 11:23:06 #3 Son düzenlenme: 23 Ağustos 2019, 11:29:24 apsis
Diskin dönüşğndeki verileri sinüs periyodu olarak kabul et.

Sinüsün negatif kısmını emme periyodu, pozitif kısmını sıkıştırma periyodu kabul et.

Yani 0-pi aralığı sıkıştırma, pi - 2pi aralığı emme periyodu gibi.

Bu şekilde yeniden çalıştırmak istediğinde periyodu bildiğin için emme mi yoksa sıkıştırma mı olduğunu anlayabilirsin.

Incremental  encoder kullanıyorsan verileri her seferinde flashın bir yerlerine ya da eeproma kayıt etmelisin. Absolute kullanırsan böyle bir derdin olmaz.
"Makineye Beyin" MEKATRONİK


Maxim

bu konuda bir çok yapı var
58-2 diş
32-2 diş
4 diş (tooth)

krank dişlileri birçok yapıda olabiliyor
aradaki eksik dişler kasnağın başlangıç noktası oluyor
dişlerden krankın derecesini bulabiliyor ve motorun hangi pozisyonda tespit edebiliyorsun
çok farklı yapılar var
crankshaft wheel, engine timing, crankshaft sensor gibi yazarak aramak lazım

birde buna ek olarak çoğu araçta exantrik sensoru bulunuyor
camshaft timing sensor
işte o zaman gerçekten hem enjektor hemde ateşlemeyi sıralı yapabiliyorsun (squential)
çünkü o zaman 1. silindirin mükemmel TDC si belirlenebiliyor
tdc: top dead center

https://petrolheadgarage.com/wp-content/uploads/2014/10/EDISDiagram.jpg

Mucit23

Cevap yazan arkadaşlara teşekkürler

@Maxim İşte bana da Top Dead Center lazım. Onu belirlemek sadece Kranka bağlı krank sensörü ile olmayacak gibi. Çünkü Kranka bağlı 1/1 oranda dönen bir sensör ile yakıt püskürtme zamanını bulamıyorsun. Her 360 derecede bir Piston üst ölü noktaya gelse de 720 derece yani iki turda bir yakıt püskürtmek gerekiyor. Piston sıkıştırma yapmak için mi yukarı çıkıyor yoksa egzoz gazını atmak için mi yukarı çıkıyor bunun ayrımını nasıl yapıcam onu çözemedim. Eğer motordaki 4 zaman (Emme - Sıkıştırma - Yanma - Egzoz) 360 derecede tamamlansaydı resimdekilere benzer bir krank sensörü ile yapardım. Ama bu 4 zaman 2 turda yani 720 derecede tamamlanıyor

@apsis mutlak enkodere felan gerek yok. Başlangıçta bir kere sıfır noktasından geçmesiyle sistemi sıfırlarsın. Marş esnasında bu gerçekleşir. Diyelimki sensörün sıfır noktasını tam olarak sıkıştırma yapılırken pistonun üst ölü noktası yani yakıt püskürtme yerine ayarladın. Bu sıfır noktası o an için yakıt püskürtme zamanını göstersede 360 derece sonra emme zamanı gelecek.  Farzedelim motor durdu tekrar marşa bastık. İşte ilk gelen sıfır sinyali egzoz emme arasına ait olabilir. Bu ikisinin ayrımını nasıl yapıyorlar bu sorunun cevabını arıyorum.

Maxim sanırım demek istediğimi anladın.

Dediğim gibi Eğer sensörün dönüş hızını 1/2 oranına düşürürsem ve Mekanik olarak zamanlamayı ayarlarsam bu sorun kalmayacak. Zaten bu şekilde Camshaft açısını ölçmüş olacağım.

Yorumlarınızı bekliyorum..


Epsilon

23 Ağustos 2019, 21:33:39 #7 Son düzenlenme: 23 Ağustos 2019, 21:36:24 Epsilon
@Mucit23

"Dişli çark 60 dişe sahiptir, bunlardan 2 tanesi referans oluşturmak üzere boşaltılmıştır. Böylece her bir diş
adımı 6º lik bir açıya (360º lik açı 60 dişe bölünmüş) senkronizasyon (eş zamanlama) noktası
iki eksik dişi takip eden ilk dişin sonunda tanımlanır; bu aralık sensörün altından geçtiğinde
motor, 1-4 piston çifti ÜÖN'den 114º önde konumdadır."(Top Dead Point =ÜÖN)
)
Eklediğim sayfadaki bu cümle işinize yaramıyormu?

Ekleme:Birde silindir sayısına göre 1/4 veya 1/8 nin alınması  gibi örnekler hatırlıyorum sanki

Maxim

mucit, detaylara hafta içi bakıcam
sadece 60-2 krank dişlisi ile 4 silindir bir motorda sıralı enjeksiyon yapılıyor o net.
ama eğer ateşlemeyide sıralı istersen mutlaka exantrik sensörüde girmen gerekiyor.
eğer ateşlemeni wasted spark mantığı ile yaparsan dediğim gibi sadece 60-2 krank dişlisi yeterli.
hatta 32 diş bile yeterli.

benzinli bir motordan bahsediyorum bu arada
sıralama 1-3-4-2 şeklinde (boxer motor sıralaması farklı)
önce 1. silindir ateşler sonra 3. silindir diye gider.

wasted spark mantığıda, çakan bujinin karşılığı da çakar ama içerde yakıt olmadığı için boşa ateşler.
1 ile 4 bujisi aynı anda çakar, sonra 3 ile 2 aynı anda.
kısacası enjektörler sıralı çalışır yani 4 tane bağımsız çıkış var
bujiler içinde 2 tane çıkış oluyor beyinde.
toplamda enjektörler ve bujiler için 6 çıkış.

yukardaki yapı için krank dişlisi yeterli oluyor.

detaylı araştırma için megasquirt diye aratıp açık kaynakları incelemeni tavsiye ederim

Mucit23

@Epsilon dizel mantığı farklı. Verdiğin kaynakta ki anlatılanların çoğunu teknik olarak biliyorum zaten.

@Maxim
Aynen o durumdan bahsediyorum. Benzinli motorlarda wasted spark durumu var. Yani her 360 derecede bir ateşleme yapar. O sırada sıkıştırma zamanı yapılıyor ve içeride hava yakıt karışımı var ise yanma olur zaten. Eğer piston egzoz emme arasında ise zaten yanma olmaz ama bujiden yine kıvılcım çıkar. Bunun bir sakıncası yoktur.

Fakat dizel de bunu yapamam çünkü yaptığım zaman bende buji düzeneği yok doğrudan enjektörü tetikliyorum ve enjektörü tetiklediğim zaman içeriye mazot buharı vermiş olacağım. Sıcak motorda bunu yaparsam sıkıştırma esnasında muhtemelen ters avans vuracaktır. O yüzden sadece 720 derece aralıklarla yakıt vermem gerekiyor. Bunu yapmanın tek yolu sanırım krank sensörünü kam miline bağlamak veya kam milinde olduğu gibi dönüş hızını 1/2 oranına düşürmek.

Common Rail Diesel(CRDI) motorlarda krank pozisyonu nasıl ölçülüyor bunu öğrenmem lazım. Eğer düşündüğümüz gibi kam milinden ölçülüyorsa doğru yoldayım demektir.

Benim amacım şuanda megasquirt gibi diy ecu yapmak değil. Daha basit temel bir sistem yapmaya çalışıyorum. Ama ileride böyle bir çalışmam olacak.

Epsilon

Eğer hall sensörle herbir dişlinin önünden geçişini algılayabiliyorsan cihazda sana boşdişe geldiğinde crankın nerede olduğunu söylüyorsa dişli sayısına göre kaç derece döndüğü zaten belliyse yapılması gereken herbir dişliye mantıklı bir isim verip   dişlileri geriye doğru saydırmak mantığı neyse uydurmak (anahtar kelimeler sinüs cosinüs  grafikleri düzgün dairesel hareketler)

asma

Krak mili elbette referans olur ama emme ve egsoz subaplarını nasıl açıp kapatıyor.
1/2 oranlı dişliye gerek yok bence.
Egsoz kapalı, üst ölünoktaya geliyorsan ver coşkuyu.
Açıkken es geç oldu bitti.  :)

Kolay gelsin.

Sozuak

Eski tip dizel motorlarında enjeksiyon mekanik olduğundan yakıt pompası aynı zamanda enjektörleri de kontrol ediyordu. O sistemi incelemek belki yardımcı olabilir diye aklıma geldi.

Okan AKÇA

Araçlarda Eksantrik milinde sensor baglidir.

Epsilon