Hangi Tip Lineer Regülatör Kullanmalıyım.

Başlatan Mr.Thinking, 03 Ekim 2025, 11:04:55

Mr.Thinking

26 volt girişli ve 4-14 volt çıkışlı, ayarlı 2-3 amper lineer gerilim regülatörüne ihtiyacım var. Kısa devre korumalı olması tercih sebebim.

Bunu çok az elemanlı olacak şekilde TO220 kılıf LM338T ile veya transistör devreleri ile yapmayı düşünüyorum. Isınım çok az olmalı. Isı emici aliminyum levhayı minumum boyutta kullanmak istiyorum.
Fakat transistörlü devre ve LM338 arasında kararsız kaldım. Aşağıya kısa devre koruması olmayan örnek iki şema bıraktım. Lm338 de kısa devre korumalı bir tasarım örneği şeması bulamadım. Bu konuda da yardıma ihtiyacım var.

Sizin öneriniz nedir? Kararlı ve ısınımı az olacak hangi lineer topolojiyi veya şemayı önerirsiniz.

Not:Çıkışa veya devredeki sinyallere bindirdiği gürültü nedeniyle anahtarlamalı gerilim regülatörleri ile ilgilenmiyorum.Bu nedenle lineer regülatör tercih sebebimdir.



Melih1802

Alıntı yapılan: Mr.Thinking - 03 Ekim 2025, 11:04:55Not:Çıkışa veya devredeki sinyallere bindirdiği gürültü nedeniyle anahtarlamalı gerilim regülatörleri ile ilgilenmiyorum.Bu nedenle lineer regülatör tercih sebebimdir


Aslında orada bir sıkıntı yok. Tamamen tasarımı yapanın bilgisine bağlı. Aslı lineer de sıkıtı var güç çok fazla.

Mr.Thinking

#2
Alıntı yapılan: Melih1802 - 03 Ekim 2025, 13:07:15Aslında orada bir sıkıntı yok. Tamamen tasarımı yapanın bilgisine bağlı. Aslı lineer de sıkıtı var güç çok fazla.

Hocam verebileceğiniz, temiz çıkışlı, az elemanlı,kısa devre korumalı, sürekli yükte 1,5-2 amper çekebileceğim tecrübe ettiğiniz, böyle bir DC-DC step down converter şeması var mı peki elinizde veya piyasa da şeması ile birlikte satılanı varmı? Birde o şemayı 4-14 volta revize etmek gerekecek. Sizin bilginizi tecrübe ettim, o nedenle güvenirim.
Tek istediğim converterdeki bir arıza durumunda veya pot açık devre olursa çıkış, giriş gerilimine yükselmesin..


Mr.Thinking

Alıntı yapılan: kudretuzuner - 03 Ekim 2025, 15:39:25Merhaba, biraz pahalıdır ama TO220 kılıf LM338T yerine LM338K TO3 kılıf daha iyidir. Piyasada patatesi çoktur ama orijinali mükemmeldir.
https://www.digikey.com/en/products/detail/stmicroelectronics/LM338K/634743?gclsrc=aw.ds&gad_source=1&gad_campaignid=21513785267&gbraid=0AAAAADrbLlhMJVghdlE1xS0B5gtGAjNKa&gclid=CjwKCAjw6P3GBhBVEiwAJPjmLvU50U1uyK19x1x_JK8voNkmy60JEyBfJWLfRexKCdpcKOzTXlUYsRoC9NIQAvD_BwE
https://www.st.com/content/ccc/resource/technical/document/datasheet/group1/07/c7/47/cb/15/f7/4b/ec/CD00000548/files/CD00000548.pdf/jcr:content/translations/en.CD00000548.pdf
Teşekkür ederim Kudret Hocam. İlk zamanlar bunları kullanıyordum ama orjinalini bulmak artık çok zor ve pahalı. Orjinal diye satılan sahte ürünlere de para kaptırmak istemiyorum artık. Birde arızalandığında değişim işini basitleştirmek istediğimden kılıf değişikliğine gideceğim.

Mr.Thinking

LM2595-6 da 2 amper akımdan sonra ENB pinini pasife (+1V) çekecek bir kısa devre koruması nasıl yapabilirim. Preteusta bir şeyler yaptım ama, preteus bu çipte müthiş kasıyor. Çalıştıramıyorum.
XL4015-6 proteus kütüphanesinde mevcut değil, bu çipte enb pini de mevcut değil, bunda da kısa devre anında veya 2 amper üzeri akım çekildiğinde fb pinini 0 a çekecek bir transistör düzeneği nasıl yapabilirim?
2595 simülasyonu ektedir.
 

asma

#6
Merhaba
XL4015 için fb ucuna 1,25V ve fazlası uygulanırsa çıkış voltajı düşer. Bu şekilde LM358 ve 7805 (hatta TL431 kullanarak) akım sınırlama örnekleri mevcut.

https://i.pinimg.com/564x/00/b8/fd/00b8fd361c313c04c4497ec70a7c75d8.jpg

Opamp ve gerekli diğer malzemelerden kurtulmak istiyorsun sanırım. Sabit değerde akım sınırlama ihtiyacı olunca transistörlü yapı makul bir istek.

Güç kaynağının çıkışı ile yük arasına aşağıdaki gibi bir devre eklersen:

https://www.circuitlab.com/editor/#?id=42ygs6axnvfg


https://electronics.stackexchange.com/questions/700286/high-side-current-sensing-using-pnp
Şekil 3 , 4.1 , 4.2 ... aynı yapıda

https://i.sstatic.net/2fsvvdDM.png
Bu link sağ tık ile açılıyor.

Rsens (2A için) 0,33 ohm ve 2W olmalı. Q1 sıradan bir PNP olur. (TUP)
R1 ise biraz karışık. En az iki seri dirençten oluşmalı. (iki adet 5k1 olabilir) İki direncin orta noktasından bir diyot ile XL4015 in 2 nolu pinine giriş yapacaksın.
Karışık dediğim kısım:
Çıkış 4V iken 2V kadar (1,25V+0,7V) voltaj oluşmalı. Çıkış 14V iken fazla yükselmemeli. (4-5V tan yukarı olmamalı)

Çıkışı pot ile ayarlı (4-14V) yapacaksan fb dirençlerin 10k pot + 2k7 ile 1k2 kombinasyonu olabilir. 1,25x[1+(10+2,7)/1,2]

Aslında benim başka önerim olacaktı ama sen lineer olsun az ısınsın az yer kaplasın soğutucu küçük olsun akım koruması olsun (ayranın dökülmesin istiyorsun)
İki regülatör ard arda kurulur ilki smps ve çıkış gerilimi ikincinin ihtiyacına göre değişken. Diğeri lineer ve belirli aralıkta çıkış gerilimi sağlayacak.
Malzeme ve yöntem belirlendiğinde ikisinden birine akım sınırlama/kısa devre koruma eklenir.
Prereg. veya floating reg. olarak ilkini kurduktan sonra ikincisi az ısınan lineer reg. olacaktır. (LM338T ve küçük soğutucu)

Hiç meraklanma XL4015 ve benzerleri daha doğru seçimdir.

Kolay gelsin.




Mr.Thinking

#8
Alıntı yapılan: Melih1802 - 03 Ekim 2025, 21:55:51Bunu dener misin? https://www.direnc.net/ledli-lm2596-dc-dc-ayarlanabilir-voltaj-dusurucu-guc-modulu
Hocam bu devreleri kendi PCB me cizmem ve yerleştirmem lazım. Ayrı modül kullanamam. Belki sadece indüktörü ve diğer parçaları sökerek kullanmak için olabilir.

03 Ekim 2025, 23:44:43
Alıntı yapılan: asma - 03 Ekim 2025, 20:58:19Merhaba
XL4015 için fb ucuna 1,25V ve fazlası uygulanırsa çıkış voltajı düşer. Bu şekilde LM358 ve 7805 (hatta TL431 kullanarak) akım sınırlama örnekleri mevcut.

https://i.pinimg.com/564x/00/b8/fd/00b8fd361c313c04c4497ec70a7c75d8.jpg

Opamp ve gerekli diğer malzemelerden kurtulmak istiyorsun sanırım. Sabit değerde akım sınırlama ihtiyacı olunca transistörlü yapı makul bir istek.

Güç kaynağının çıkışı ile yük arasına aşağıdaki gibi bir devre eklersen:
(" target="_blank" onclick="this.parentNode.innerHTML = '<i' + 'mg src=\'' + this.href + '\' /' + '>'; return false;">Resim gizlendi görmek için tıklayın.)
https://i.sstatic.net/2fsvvdDM.png

Rsens (2A için) 0,33 ohm ve 2W olmalı. Q1 sıradan bir PNP olur. (TUP)
R1 ise biraz karışık. En az iki seri dirençten oluşmalı. (iki adet 5k1 olabilir) İki direncin orta noktasından bir diyot ile XL4015 in 2 nolu pinine giriş yapacaksın.
Karışık dediğim kısım:
Çıkış 4V iken 2V kadar (1,25V+0,7V) voltaj oluşmalı. Çıkış 14V iken fazla yükselmemeli. (4-5V tan yukarı olmamalı)

Çıkışı pot ile ayarlı (4-14V) yapacaksan fb dirençlerin 10k pot + 2k7 ile 1k2 kombinasyonu olabilir. 1,25x[1+(10+2,7)/1,2]

Aslında benim başka önerim olacaktı ama sen lineer olsun az ısınsın az yer kaplasın soğutucu küçük olsun akım koruması olsun (ayranın dökülmesin istiyorsun)
İki regülatör ard arda kurulur ilki smps ve çıkış gerilimi ikincinin ihtiyacına göre değişken. Diğeri lineer ve belirli aralıkta çıkış gerilimi sağlayacak.
Malzeme ve yöntem belirlendiğinde ikisinden birine akım sınırlama/kısa devre koruma eklenir.
Prereg. veya floating reg. olarak ilkini kurduktan sonra ikincisi az ısınan lineer reg. olacaktır. (LM338T ve küçük soğutucu)

Hiç meraklanma XL4015 ve benzerleri daha doğru seçimdir.

Kolay gelsin.



Anlattiklariniz ışığında bir yere vardigimda bilgi verecegim yada ek sorular soracagim. Cevabınız için teşekkürler.
@asma Bu arada ikinci link kaynağı açılmıyor.

Melih1802

Kendi devrene entegre etmeden bir tane alıp kullansan, varsa parazitini giderip sonra devrene entegre etsen.

Mr.Thinking

#10
Olmadı, çalıştıramıyorum.
Şu LM338T, lm2596 veya XL4016 yı 4-14 volt çıkış verecek şekilde ve çıkış kısa devre olursa girişi veya çıkışı kesecek şekilde opampsiz bir devre tasarlayabilecek bu işi bilen ve yardımsever bir babayiğit yok mu yahu!...

mehmet

2596'nın üç potlu olan modülleri bulunmakta. Hem akım sınırlaması hem gerilim ayarı yapılmakta.
Olan olmuştur,
olacak olan da olmuştur.
Olacak bir şey yoktur.
---------------------------------------------
http://www.mehmetbilgi.net.tr
https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.tr "CC BY"

Mr.Thinking

#12
Alıntı yapılan: mehmet - 07 Ekim 2025, 14:11:012596'nın üç potlu olan modülleri bulunmakta. Hem akım sınırlaması hem gerilim ayarı yapılmakta.
@mehmet Bu modelin şemasını bulabilirmiyiz, zira 4-14 volt olacak şekilde revize etmeliyim.
@asma, Yeni tasarladığım aşağıdaki kısa devre korumalı şemaya ne diyebilirsin?, simülasyonda çalıştırabildim, ama gerçekte denemedim. Gecikmeli başlıyor ve kısa devre anında kapasitör deşarj oluyor ve yeniden gecikmeli başlıyor, bir nevi hiyterisis geçiktirme gibi düşündüm.
Birde bu devrede pot açık devre olursa çıkış gerilimi en fazla 14 voltta kalacak şekilde ve 4-14 volt kalibrasyonu bozulmayacak şekilde nereye kaç ohm direnç koymalıyım?



asma

Önce kısa cevap yazayım , sonra incelerim.

Pot açık devre veya kısa devre olursa çalışma sınırlarını aşmasın istiyorsan basit çözüm:
20K pot ve 20k direnç paralel kullanırsın. Potun ayarı doğrusallıktan kavisli bir hale geçer (bu devrede önemli değil)
Eğer 10K gibi standart pot değeri kalsın diyorsan sabit dirençler küsüratlı olmak kaydıyla yine paralel direnç uygulayabilirsin.
Yazmamışsın ama potun sürgüsü hareket ederken oluşacak parazitler için orta uç ile yüksek poatansiyel arasına 10nF gibi bir kondansatör ekleyebilirsin.

Kısa devre kontrol yöntemini kullanmadım , bilmiyorum. XL4015 in FB girişine müdahaleyi daha iyi biliyorum.
Bir hata gördüm:
İki transistörü bu şekilde sürmemelisin. Q2 tam iletime geçtiğinde Q1 in B-E arasını yakarsın. Mutlaka direnç kullanmalısın.
Kollektör beyz arası direnç te ekleyebilirsin. PNP transistörün Kollektöründeki direnci Emiter hattına da taşıyabilirsin. İkisi de olur.

Kolay gelsin.

Mr.Thinking

Alıntı yapılan: asma - 07 Ekim 2025, 15:25:03Önce kısa cevap yazayım , sonra incelerim.

Pot açık devre veya kısa devre olursa çalışma sınırlarını aşmasın istiyorsan basit çözüm:
20K pot ve 20k direnç paralel kullanırsın. Potun ayarı doğrusallıktan kavisli bir hale geçer (bu devrede önemli değil)
Eğer 10K gibi standart pot değeri kalsın diyorsan sabit dirençler küsüratlı olmak kaydıyla yine paralel direnç uygulayabilirsin.
Yazmamışsın ama potun sürgüsü hareket ederken oluşacak parazitler için orta uç ile yüksek poatansiyel arasına 10nF gibi bir kondansatör ekleyebilirsin.

Kısa devre kontrol yöntemini kullanmadım , bilmiyorum. XL4015 in FB girişine müdahaleyi daha iyi biliyorum.
Bir hata gördüm:
İki transistörü bu şekilde sürmemelisin. Q2 tam iletime geçtiğinde Q1 in B-E arasını yakarsın. Mutlaka direnç kullanmalısın.
Kollektör beyz arası direnç te ekleyebilirsin. PNP transistörün Kollektöründeki direnci Emiter hattına da taşıyabilirsin. İkisi de olur.

Kolay gelsin.
Tamamdır, tavsiye etiiğin değişiklikleri uygulayacağım ve bulduğun hatayı gidereceğim. İnceledikten sonraki ayrıntılı açıklamanı da bekliyor olacağım.
Pekala, 4016 fb bacağına müdahale edilerek istediğim gibi bir devre şeması yardımında bulunabilirmisin lütfen. Devreyi beğenirsem bir hediye ayarlarım. 

Benzer Konular (5)