Triyaklı Dimmer Devresi AC Dalga Doluluk Oranının Bir Süre Sonra Değiştirilmesi

[Erhan YILMAZ]

Merhabalar!

Belki başlıktan anlaşılmıyor ama aslında anlatmaya çalıştığım basit. Bir yük kontrol ediyorum. Bu yüke önce 220V direk verip bir kaç saniye sonra gerilimi azaltmak (80, 90, 100V artık neyse) istiyorum. Bunun için bu dimmer devresi kullanmayı düşünüyorum. Mesela aşağıda ki devrede 10K ile çıkış 220V a yakın. 100k ile ise çıkışı 80-90V bir şey RMS değerleri. Yani ilk enerji verildikten bir kaç saniye sonra o 10k'yı devreden almak istiyorum. Elektromekanik veya katı hal rölesi ile turn-off devresi kullansam çözerim ama o son çare. Şu aşamada denetleyici kullanmakta istemiyorum. Onun birde güç kaynağı temini, emi/emc, maliyet gibi sorunlarıyla da uğraşmak istemiyorum. Daha basit bir çözüm arıyorum. Benim aklıma başka küçük bir triyak ve R-C devresi ile o 10k'yı devreden almak geldi ama simülasyonda istediğim sonuçları elde edemedim. Zaten modellerin düzgün çalıştığından da emin değilim. Özetle böyle bir şeyi nasıl yapabilirim? Umarım derdimi anlatabilmişimdir. Fikri, önerisi, çözümü olan arkadaşlar yardımcı olursa çok makbule geçer.

Selametle!

[triyak]

Eski tüplü televizyonlarda ilk açılışta ekrandaki manyetizmayı temizlemek için kullanılan degauss bobinleri vardı. Bu bobinler ilk açılışta 220V ile enerjilenip, bir süre sonra devreden çıkıyordu. Bunu da seri bağlı bir ptc ile yapıyordu.

Eğer gücünüze uygun ptc bulursanız dimmer devresinin girişine paralel bir ptc bağlayın. Ptc ısınana kadar bütün akım ptc üzerinden akarak, yükünüze 220V uygular. Ptc ısındıktan sonra da akım dimmer üzerinden akmaya baslayıp, yüke daha düşük bir voltaj uygulanır?

Örnek Ptc

[Erhan YILMAZ]

Sağolun hocam. Hatırladım o PTCleri. Ben çırakken serviste az değişmedik. Güzel fikir aslında ama yük değişkenlik gösteriyor. Hem uygun bulmak PTC sorun olabilir hemde PTC soğumadan devre açıp kapanırsa sorun olabilir.

Benim yük bobin aslında mekanik hareket oluşturmak için selonoid gibi. DC gerilim veriliyor hatta. Eski sistemde şebeke çıkışı tam dalga doğrultuluyor köprü diyot ile, kondastör bile yok. O 220V bobini enerjilendiriyor, bobin demiri çekiyor. Sonra demir çekilince anahtar kapanıyor. O anahtar köprü diyotun bağlantısını değiştirip yarım dalgaya düşürüyor. Böyle olunca daha az ısınıyor. Ama illa yarım dalga ile sınırlı kalmamak için böyle bir çözüm arıyorum. İlk başta smps gibi mosfet ve pwm ile bobini süreyim diye düşünmüştüm ama dimmer olayı daha kolay gibi görünüyor. O yüzden bunun üstünden duruyorum.

[elektronik kassabı]

10k'yı devreden çıkarmak için RC devresi ile röle kullanabilirsiniz. DC solenoid tam güç çalıştıktan sonra yarım dalga akım ile tutabiliyor mu denesenize. Eğer tutmuyorsa paralel kondansatör kullanmayı deneyin. Tutabiliyorsa o zaman bu triyak devresine gerek kalmaz. O rölenin (güçsüzken ileten, N.C.) kontaklarını solenoide seri bir diyota paralel bağlayın. Normalde diyotu kısadevre edecek ve solenoid tam güç çalışacak, güç verdiğinizde diyot devreye girecek.

[Erhan YILMAZ]

Teşekkür ederim. Dediğim gibi R-C (Turn-off) devresi ile röle son çare. Selonoid lafın gelişi dedim ama evet yarım dalga yetiyor bobin çektirdikten sonra. Bu zaten mevcut. Maksat bu işi zaman ayarlı yapmak, anahtar ile değil ve yarım dalgaya mahkum olmamak. Esnek bir çözüm arıyorum.

[seron]

Merhabalar, ben elektronikte ileri seviyede değilim, bunun için özür dilerim.

Okuduğum elektronik kitaplarında, triyak sürerken, devreye ilk AC uygulandığında kendiliğinden tetiklenebileceği ve;

-Triyakin birkaç güç uygulamada bozulmaması açısından,
-Bir de parazitikleri filtrelemesi açısından,

Snubber devresi (bildiğimiz RC filtre) uygulanması gerektiğini öğrenmiştim. Devrenizde snubber yok. Uygularsanız faydasını görürsünüz.

[Erhan YILMAZ]

Merhabalar, ben elektronikte ileri seviyede değilim, bunun için özür dilerim.

Okuduğum elektronik kitaplarında, triyak sürerken, devreye ilk AC uygulandığında kendiliğinden tetiklenebileceği ve;

-Triyakin birkaç güç uygulamada bozulmaması açısından,
-Bir de parazitikleri filtrelemesi açısından,

Snubber devresi (bildiğimiz RC filtre) uygulanması gerektiğini öğrenmiştim. Devrenizde snubber yok. Uygularsanız faydasını görürsünüz.

Sağolun hocam,

evet nihai devrede sönümlendirici (snubber) devre, sigorta vs, gibi korumalar bulunacak.

[devrecii]

Bu şekilde yapabilirsin iki kondansatör boşken  10k ile başlar ve yumuşak bir geçişle 100k ya çıkar.

[Erhan YILMAZ]

Bu şekilde yapabilirsin iki kondansatör boşken  10k ile başlar ve yumuşak bir geçişle 100k ya çıkar.

(" target="_blank" onclick="this.parentNode.innerHTML = '<i' + 'mg src=\'' + this.href + '\' /' + '>'; return false;">Resim gizlendi görmek için tıklayın.)

Çok teşekkürler hocam. Deneyeceğim en kısa sürede. Siz denediniz mi? Güzel fikir aslında. Bir kaç saniye gecikme için mikrofaradlar mertebesinde kondastör lazım olacak gibi duruyor. Diyot olduğu için kutuplu kondastör kullanabilirim heralde?

[power20]

İptal

[devrecii]

Çok teşekkürler hocam. Deneyeceğim en kısa sürede. Siz denediniz mi? Güzel fikir aslında. Bir kaç saniye gecikme için mikrofaradlar mertebesinde kondastör lazım olacak gibi duruyor. Diyot olduğu için kutuplu kondastör kullanabilirim heralde?

Hiç denemedim , ama iyi bir simulasyon programı ile gayet güzel test edilmesi lazım hatta kondansatör değeri bile bulunabilir ,artık bu kadarını da yapsınlar.

[Erhan YILMAZ]

Ne iptal?

Çalışmaz mı yani?

[power20]

Çalışır. Yorum iptal.

[Erhan YILMAZ]

Çalışır. Yorum iptal.

Ltspice benzetimde(Simülasyonda) çalışmadı. Belkide elemanları yanlış seçtim.

[power20]

90k paralel kondansatörü ben olsam 100u seçerim. Polaritesine dikkat ediniz biri ters olacak

100uF ile galiba 100ms gecikme sağlanabilir. Belki sizin değerler ile çok hızlı değiştiği için simülasyonda göremediniz.