Yangın alarm sistemlerinde Loop haberleşme mantığı

Başlatan Mucit23, 05 Ağustos 2025, 18:45:13

Mucit23

Bu loop haberleşme denen sistemin standart RS485 haberleşmeden farklarını bilen var mı? izlediğim videolarda Genelde sadece 2 kablo ile hem besleme hem de sinyal haberleşmesi sağlanıyor. Sensörler genelde dip switchlerle yada programlanabilir olarak adresleniyor. Birkaç tane sensör inceledim RS485 haberleşme çipleri yok. Daha farklı bir haberleşme methodu olması lazım. Genelde sensörlerde +24V GND ve İki ader LOOP girişi var. LOOP+ veya LOOP- de yazmıyor.

Nedir bu işin mantığı? Herhangi bir standardı var mıdır?

z

Sadece mantik yurutuyorum. Merkez loop kablolarindan birisinden sinyali basar diger loop kablosundan dinler. Gonderdigi sinyali dinleyebiliyorsa her sey yolundadir.

Eger gonderdigi sinyali dinleyemiyorsa bu durumda her iki loop hattindan da ayni sinyali basar ama hata lambasini da yakar.
Bana e^st de diyebilirsiniz.   www.mikrostep.com

Mucit23

Anlamadığım birkaç nokta var.

1. İzlediğim videolarda genel olarak bütün sensörler sadece 2 kablo ile hem besleniyor hem de haberleşiyor. Sadece 2 kablo mevcut. Bunun mantığı nasıl anlamış değilim.

2. Haberleşme formatı özel bir format olmalı. İncelediğim sensör kartlarında RS485 gibi spesifik bir haberleşme çipi bulamadım. Bolca transistörlü dirençli yapılar mevcut.

Bir referans tasarım olsa aslında herşey oturacak yerine. 

efsanepoldem

yapay zeka böyle diyor;
"İki kablo üzerinden hem besleme hem veri (data) nasıl gönderilip alınır?"

Bu, özellikle 4-20 mA akım loop sistemlerinde, yani current loop communication içinde çok sık kullanılan bir tekniktir. Şimdi detaylı ve sade şekilde anlatayım.

🔌 1. TEMEL KAVRAM: 4-20 mA Akım Döngüsü
Bu sistemde:

Sadece 2 kablo vardır.

Bu iki kablo hem enerji (besleme) sağlar,

Hem de ölçülen veriyi (sensör datası) taşır.

🧠 NASIL OLUYOR?
Aslında burada veri, akımın büyüklüğü ile temsil edilir. Yani:

Veri, akımın kaç mA olduğu ile taşınır.
Örneğin:
4 mA = Sıfır değer,
12 mA = %50 değer,
20 mA = Maksimum ölçüm değeri

🔋 2. KABLONUN İÇİNDE NELER VAR?
Hat   Açıklama
+ (Pozitif)   Besleme voltajı (örneğin +24V) gelir
– (Negatif)   Toprak/geri dönüş hattı (GND)

Transmitter bu hattaki akımı kontrol eder.
Ölçülen fiziksel değere göre (sıcaklık, basınç, vs.) bu akımı 4–20 mA arasında değiştirir.

📊 Örnek:
text
Kopyala
Düzenle
Transmitter +24V'a bağlanır → 
Ölçtüğü değere göre çıkışa 4–20 mA arası akım çeker → 
PLC bu akımı ölçer ve değeri hesaplar.
🔌 3. NEDEN GERİ DÖNÜŞ HATTI YOK?
Çünkü:

Veri, akım miktarıyla kodlanmıştır.

Akım devresi bir döngü olduğu için, sadece iki hat yeterlidir.

Akımı kontrol eden devre zaten bu iki hat üzerinden hem çalışır hem veri iletir.

⚡️ 4. Bu sistemde veri nasıl gönderilir?
Veri = Akım miktarı
Yani:

Transmitter, fiziksel ölçüm sonucuna göre akımı artırır veya azaltır.

Alıcı (örneğin PLC veya bir multimetre), bu akımın büyüklüğünü okuyarak ölçülen değeri anlar.

📦 5. Neden 4 mA ile başlar?
0 mA = Kablo kopuk olabilir → Anlaşılması zor.

4 mA = Minimum sinyal → Kablo kopukluğu anlaşılır.

4–20 mA arası arıza mı yoksa ölçüm mü kolayca ayrılır.

🔧 6. Devre Mantığı
text
Kopyala
Düzenle
+24V ----[ Transmitter ]----[ Receiver / PLC ]---- GND
                 |                   |
           Akımı kontrol eder     Akımı ölçer
💡 Avantajları
Avantaj   Açıklama
Gürültü Bağışıklığı   Akım sinyalleri uzun mesafelerde bozulmaz
Az Kablo   Sadece 2 tel yeterlidir
Güç + Data aynı kablo   Ekstra enerji hattı gerekmez
Arıza kolay tespiti   0 mA → kablo kopuk hemen anlaşılır

🧪 Sonuç:
İki kablo üzerinden hem güç hem veri gönderilir çünkü:

Veri = Akım miktarıdır.

Transmitter bu akımı değiştirerek ölçüm bilgisini gönderir.

Aynı kablolarla devre de beslenir.

Bu yüzden sistem çok verimli, basit ve güvenilirdir.

MCansız

Honeywell marka yangın sistemi 2 telli kablo ile haberleşiyordu. Her dedektörün ID numarası proje çizimine ekleniyordu. panelden loop testi yaptığımızda yazılım bize cihazların fiziksel bağlantı sırasına göre (yani kabloda hangi sırada bağlılarsa o sırayla) cihazları buluyordu. Bu özellik sayesinde hattın neresinde hata olduğunu hemen bulabiliyorduk. Bu özellik nasıl tasarlanmış merak ediyorum.

tunayk

Alıntı yapılan: efsanepoldem - 06 Ağustos 2025, 12:29:16yapay zeka böyle diyor;
"İki kablo üzerinden hem besleme hem veri (data) nasıl gönderilip alınır?"

Bu, özellikle 4-20 mA akım loop sistemlerinde, yani current loop communication içinde çok sık kullanılan bir tekniktir. Şimdi detaylı ve sade şekilde anlatayım.

🔌 1. TEMEL KAVRAM: 4-20 mA Akım Döngüsü
Bu sistemde:

Sadece 2 kablo vardır.

Bu iki kablo hem enerji (besleme) sağlar,

Hem de ölçülen veriyi (sensör datası) taşır.

🧠 NASIL OLUYOR?
Aslında burada veri, akımın büyüklüğü ile temsil edilir. Yani:

Veri, akımın kaç mA olduğu ile taşınır.
Örneğin:
4 mA = Sıfır değer,
12 mA = %50 değer,
20 mA = Maksimum ölçüm değeri

🔋 2. KABLONUN İÇİNDE NELER VAR?
Hat   Açıklama
+ (Pozitif)   Besleme voltajı (örneğin +24V) gelir
– (Negatif)   Toprak/geri dönüş hattı (GND)

Transmitter bu hattaki akımı kontrol eder.
Ölçülen fiziksel değere göre (sıcaklık, basınç, vs.) bu akımı 4–20 mA arasında değiştirir.

📊 Örnek:
text
Kopyala
Düzenle
Transmitter +24V'a bağlanır → 
Ölçtüğü değere göre çıkışa 4–20 mA arası akım çeker → 
PLC bu akımı ölçer ve değeri hesaplar.
🔌 3. NEDEN GERİ DÖNÜŞ HATTI YOK?
Çünkü:

Veri, akım miktarıyla kodlanmıştır.

Akım devresi bir döngü olduğu için, sadece iki hat yeterlidir.

Akımı kontrol eden devre zaten bu iki hat üzerinden hem çalışır hem veri iletir.

⚡️ 4. Bu sistemde veri nasıl gönderilir?
Veri = Akım miktarı
Yani:

Transmitter, fiziksel ölçüm sonucuna göre akımı artırır veya azaltır.

Alıcı (örneğin PLC veya bir multimetre), bu akımın büyüklüğünü okuyarak ölçülen değeri anlar.

📦 5. Neden 4 mA ile başlar?
0 mA = Kablo kopuk olabilir → Anlaşılması zor.

4 mA = Minimum sinyal → Kablo kopukluğu anlaşılır.

4–20 mA arası arıza mı yoksa ölçüm mü kolayca ayrılır.

🔧 6. Devre Mantığı
text
Kopyala
Düzenle
+24V ----[ Transmitter ]----[ Receiver / PLC ]---- GND
                 |                   |
           Akımı kontrol eder     Akımı ölçer
💡 Avantajları
Avantaj   Açıklama
Gürültü Bağışıklığı   Akım sinyalleri uzun mesafelerde bozulmaz
Az Kablo   Sadece 2 tel yeterlidir
Güç + Data aynı kablo   Ekstra enerji hattı gerekmez
Arıza kolay tespiti   0 mA → kablo kopuk hemen anlaşılır

🧪 Sonuç:
İki kablo üzerinden hem güç hem veri gönderilir çünkü:

Veri = Akım miktarıdır.

Transmitter bu akımı değiştirerek ölçüm bilgisini gönderir.

Aynı kablolarla devre de beslenir.

Bu yüzden sistem çok verimli, basit ve güvenilirdir.

Bu iş farklı. Hatta çok sayıda sensör var ve her sensörün durumu ayrı ayrı alınabiliyor.

Mr.Thinking

Sisteminde alarm durumunda tüm zone mu alarm veriyor yoksa belli bir sensör mü?
Eğer tüm zone alarma veriyorsa akıma dayalı bir iletişim olabilir. Bu durumda zone daki hangi sensörün alarm verdiğini analamak için tüm zonu incelemek ve üzerinde, örneğin bir hata ledi yanan sensörü bulmak gerekir.
Eğer zone da belli bir sensör alarma veriyorsa sensörlerde dijital iletişim çipi olmalı. Eğer sensörlerde mikrosiviç varsa adreslenebildiğini gösterir. Bu da bir iletişim olduğunu anlamına gelir. Sensör çipinin içine gömülü bir iletişim olabilir.

Mucit23

Sistem her bir sensörün durumunu ayrı ayrı okuyabiliyor. Durum bilgisi alabiliyor. Akım ile bunu yapmak pek mümkün değil gibi.

Mr.Thinking

Alıntı yapılan: Mucit23 - 06 Ağustos 2025, 16:25:16Sistem her bir sensörün durumunu ayrı ayrı okuyabiliyor. Durum bilgisi alabiliyor. Akım ile bunu yapmak pek mümkün değil gibi.
Ben kesinlikte bir RS485 iletişimi olacağını düşünüyorum, uzak mesafe sorununu ortadan kaldırmak için. Ama sensör üzerinde 485 çipi olmaması ilginç

Mr.Thinking

#9
https://www.falconguvenlik.com.tr/foto/Projelendirme_Rehberi.pdf?utm_source=chatgpt.com
Bu arada 2 değil 3 kablo var, dökümanda biri toprak hattı diye geçiyor. Difransiyel iletişim için çok önemli diye biliyorum.

Mucit23

RS485 benzeri Besleme gerilimine modüleli bir iletişim olabilir. Ama mantığı nasıl? Yüksek mesafelerde haberleşebiliyor sistem. Örnek veriyorum Sistemde Farklı tipte sensörler bağlanabiliyor. Gaz sensörü LPG sensörü Duman sensörü Işık sensörü vs vs birçok sensör ve IO modülü yada Yangın alarm butonu aynı hatta bağlanabiliyor. İzlediğim birçok videoda sadece iki adet kablo ile hat tamamlanıyor.

Loop mevzusunun mantığı hattan çıkan iki adet Loop sinyalinin bütün sensörleri dolaşıp geri dönüp merkezi ana karta tekrar girmesiymiş. Loop burdan geliyor. Olası bir hat kopmalarında sistem bu şekilde diğer taraftan çalışabiliyor.

triyak

2 kablo diyorsanız -nispeten yeni olan- adresli sistem yangın alarm sisteminden bahsediyorsunuzdur. Bunlarda ilk kurulumda tüm dedektörlere ayrı bir programlama cihazı ile tek tek sıra numarası verilir ve sonra tüm dedektörler aslında paralel bağlanır. ancak sensör kablosu aynı bir zincir gibi tüm dedektörleri sıra ile gezer. bu sinyal hattının başı ve sonu yangın paneline bağlanır. loop adı buradan gelmektedir.

Gelelim 2 tel ile hem haberleşme ve besleme taşınmasına. Panel ve sensörler çok düşük hızda seri haberleşme ile haberleşiyorlar. loop hattında sürekli olarak normalde 24V var. bunu 0 kabul ediyor sistem. Veri gönderen taraf, 1 göndereceği zamanda hatta düşük bir direnç bağlayıp hat voltajını düşürüyor ve karşı taraf gerilim düşümünden 1 geldiğini anlıyor.  Bu şekilde aralarında muhabbet ediyorlar.

X-Fi

Bu yeni birşey değil 35 yıldır kullanılıyor.

Bakınız EN-13757

Texas Instruments TSS721A
http://www.coskunergan.dev/    (Yürümekle varılmaz, lakin varanlar yürüyenlerdir.)

Mr.Thinking

Sayın @Mucit23 Bu durumda X-Fi nin açıklamasından sonra sensörün içinde KNX iletişimi sağlayan bir çip var mı?
Konuyu bende çok merak ettiğimden soruyorum.

triyak

Maliyet çok önemli olduğu için özel çipler kullanılmıyor genelde böyle işlerde. olabilecek en basit şekilde yapılıyor.

Benzer Konular (5)